Bu yazıda Solaris 10 işletim sistemini X86/X64 tabanlı platformlara kurulum aşamalarını, kurulum için gereken donanım gereksinimlerini ve kurulum çeşitlerini hangi durumlarda kullanabileceğimize değineceğim. Böylece Solaris işletim sistemi hakkındaki konulara giriş yapacağız.
SPARC(Scalable Processor Architecture – Sun makinaları) makinalarla X86/X64 tabanlı sistemler arasında kurulum aşamasında farklılıklar bulunmakta. Solaris’ i, SPARCmakinalara nasıl kuracağımıza ise bir başka makalede paylaşmak niyetindeyim.
Öncelikle yapmanız gereken Solaris işletim sistemi kurulum medyasını, yani dosyalarını Oracle ‘ın sitesinden indirmeiz gerekiyor. Açılan sayfada indirmek istediğiniz kurulum dosyalarını seçmeniz gerekiyor. Biz “FREE Download FULL IMAGE” seçeneğini seçerek iso dosyasını indiriyoruz. Dilersek bu iso dosyasını Nero gibi bir program kullanarak DVD ye yazdırabilir veya sanal makinada kullanarak Solaris kurulumunu gerçekleştirebiliriz. Sanal makinaya Solaris kurulum medyasını nasıl tanımlayacağımızı sanal makinaya Solaris 10 kurulumu 1 ve 2 başlıklı makalelerimizde bulabilirsiniz.
Şimdi artık Solaris ‘in kurulumuna geçebiliriz.
1 ) Öncelikle Solaris ‘i sanal makinaya kuruyorsanız, (virtual box,vmware gibi) sanal makinayı başlatın. Sisteminize kuruyorsanız sistemi DVD den boot edin. Eğer DVD den boot etme işlemi gerçekleşmezse, BIOS ayarlarınızdan First Boot Device olarak CD-ROM veya DVD-ROm cihazını gösterin. Boot işlemi başlatıldığında karşınıza aşağıdaki gibi bir görüntü çıkacaktır.
2 ) Yukarıdaki resimdeki gibi göreceğiniz ekranda, Solaris kurlum çeşidini seçebiliyorsunuz. Bu seçimlerin ne anlama geldiğini, hangisinin ne zaman kullanmamız gerektiğini konu biraz uzun olduğu için bir başka makalede değineceğim. Biz ise bu seçeneklerdeki soruya 30 saniye içerisinde , “Solaris Interactie Text (Console Session) olan 4 numaralı seçeneği seçerek devam edeceğiz. Eğer 30 saniye içerisinde seçmezsek Solaris defaultta gelen “Solaris Interractive Installation” ile devam edecektir.
3 ) Diğer ekranda ise klavye ayarlarını yaparak devam edeceğiz. Burada Turkish Q (eğer klavyeniz Türkçe Q ise)yu seçmek için yön tuşlarını kullanarak seçeneğe geldiğimizde Enter a basıyoruz ve ardından F2 tuşuna basarak devam ediyoruz .
4 ) Dil seçeneği olarak İngilizce’ yi seçiyoruz.
5 ) Açılan ekranda, Solaris kurulum programında neler yapıp neler yapamacağımız konusunda uyarı geliyor. Bu kurulum çeşidinde mouse kullanılamaz durumdadır. Ve F2 tuşunu diğer ekranlara geçişte kullanırız.
6 ) Sistemi tanımlamaya başlamak için F2 ye basıyoruz. Böylece burada network, zaman gibi değerleri tanımlayacaktır.
7 ) Network, yani ağa bağlı mı sorusuna evet diyerek F2 ile devam ediyoruz.
8 ) e100g0 isimli ethernet kartı için(NIC-network interface card), DHCP (Dynamically Host Configuration Protocol) kullanılıp, kullanılmayacağını soran ekranda, Evet i seçersek DHCP Server Ip sini girmeliyiz. Aksi durumda ise kullancak olduğumuz statik IP yi girmeliyiz.
9 )Ethernet Kartı ayarları için IPV6(IP Version 6), yani gelecekte kullanılacak olan ip versiyonu desteği için “Hayır” seçeneğini seçip, F2 ile devam ediyoruz.
10 )Ethernet Kartı ayarlarını onaylıyor ve F2 ye basıyoruz. Değiştirmek için F4 e basabilirsiniz.
11 ) Kerberos güvenliğini kullanıp kullanmayacağımız hakkındaki soru için “No” yu seçip , F2ye basıyoruz. Böylece sistemde standart Unix güvenliğini kullanırız.
!!! Kerberos güvenliği, simetrik anahtar şifrelemesi yaparak( tek bir anahtarın hem mesajları kriptolayabilmesi, hem de açabilmesi), güçlü,seçilebilir,kullanıcı veya sunucu temelli kimlik denetlemeyi sağlar.Bu seçeneği seçerseniz, network admininden bazı bilgileri almanız gerekecektir.
12 ) Kerberos güvenliğini kullanmayacağımızı onaylamak için F2 ye basıyoruz.
13 ) Name Service(DNS,LDAP,NIS,NIS+), kullanmayacağımız için “None” seçeneğini seçip F2 ye basıyoruz. Defaultta ise bu ayarlar için NIS+ seçili olarak gelir.
14 ) Name Service ‘i kullanmayacağımızı F2 ile onaylıyoruz.
15 ) Bu ekranda sistemimizin kullanacağı, domain ismini belirlemek için, “Specify a different NFSv4 domain” seçeneğini seçiyoruz. F2 ile devam ediyoruz.
16 )Kullanmak istediğimiz domain ismini seçiyoruz. Ben burada istersem mrcetinel.sirketim.com gibi bir şey de girebilirim. Belirlemek size kalmış .
17 ) NFSv4 onaylama ekranında F2 ye basıyoruz.
18 ) Zaman Dilimini seçmek için karşımıza çıkan ekranda, öncelikle bulunduğunuz kıtayı seçiyorsunuz. Burada “Europa” u seçip F2 ye basıyoruz.
19 ) Zaman dilimi için ülke bilgisini giriyoruz. Bu ekranda “Turkey” i seçip, F2 ye basıyoruz.
20 ) Saat ve tarih ayarlarını yaparak F2 ye basıyoruz.
21 )Ayarlarını yapmış olduğumuz hem zaman dilimi hem de tarih ve saat ayarlarını onaylamak için F2 ye basıyoruz.
22 ) “root” parolasını 2 defa girerek ayarlıyoruz.
23 ) Solaris ‘ in kurulum metodunu seçiyouz. 2 adet kurulum metodu bulunmaktadır. Bunlardan biri standart kurulumun yapıldığı, “Standart Installation” , diğeri ise daha sonra değinecek olduğum “Flash Archive ” kurulumu. Ben ise standart kurulumu seçmek için F2 ye basıp devam ediyorum.
24 ) CD/DVD nin otomatik olarak çıkartılması ile ilgili olarak, “Automatically eject CD/DVD ” yi seçerek, F2 ile devam ediyoruz.
25 ) Kurulumdan sonra sistemin başlatılıp balatılmayacağı ile ilgili olarak “Auto Reboot” u seçerek F2 ye basıyoruz.
26 ) Karşımıza çıkan bilgilendirme ekranında F2 ye basıp devam ediyoruz.
27 ) Artık kurulumun ikinci aşamasına başlayabiliriz. Kurulum dosyaları yüklenmeye başlayacaktır.
28 ) Lisans anlaşmasını F2 ile onaylıyoruz .
29 ) Coğrafik alanlar ayarında, açılır menüdeki “Eastern Europa” u seçerek, ” Turkey ” i seçerek, bölgemiz için uyumluluk ayarlarını belirliyoruz.
30 ) Bir diğer uyumluluk ayarı olarak is, USA(UTF ve en_US) seçeneklerini işaretleyip, F2 ye basarak devam ediyoruz.
31 ) Burada ise sistemi bir önceki ekranda yaptığımız ayarlar ile birlikte, POSIX C yi işaretleyerek, F2 ile devam ediyoruz.
!!! POSIX C : (Portable Operating System Interface Unix) yani çeşitli seviyelerde işletim sistemlerinin ayni calişma model ve prensiplerini desteklemesini öngören standartlar )
32 ) Eklenebilir yazılımların bulunduğu yeri seçiyoruz. mesela network üzerindeki başka bir bilgisayar kullanılarak yapılacaksa, Network File System seçeneğini, DVD kullanılacaksa CD/DVD seçeneğini seçmemiz gerekirdi. Ama ben herhangi bir ek yazılım kurulumu yapmayacağım için , “None” ı seçip F2 ile devam ediyoruz.
33 ) Dosya sistemini seçmek için “UFS” i seçip F2 ye basıyoruz.
!!! UFS (Unix File System ) : Standart unix dosya sistemi ile kurulur.
!!! ZFS (Zettabytes File System) : Sun firmasının Solaris 10, işletim sistemiyle beraber gelen yeni dosya sistemidir. İleride daha detaylı değineceğim.
34 ) Solaris 10′un hangi yazılım grubunda(cluster) kurulacağını seçeriz. Defaultta “Entire Distribution” seçili olarak gelir.. Biz şimdilik bu seçeneklerden “Entire Distribution” ı seçerek devam ediyoruz. Diğer seçeneklerin hangi avantajları sağladığını veya hangi bilgisayar konfigürasyonlarında kullanmamız gerektiğini , başka bir makalede anlatacağım.
35 ) “Entire Distribution” ı seçip F4 e basarsak karşımıza, yazılım paketleri gelir. Bu yazılım paketlerinden dilediğimizi seçebiliriz. Böylece kurulmasını istediğimiz yazılımlar solaris ile birlikte kurulacaktır. F2 ye basarsak bir önceki ekrana geri döneriz .
36 ) 34. cü adımdaki ekrana geldikten sonra (“Entire Distribution” seçili iken), F2 ye basarsak, işletim sisteminin kurulacağı diskleri görebiliriz. Benim burada kullanmış oldğum disk 13092 MB boyutunda ve c0d0 olarak gözükmekte. Burada dilersek F2 ye basark da devam edebiliriz. Ama ben burada diskboyutlarını ve bölümlendirmesini yapılandırmak istediğim için F4 ‘ebasarak düzenleme menüsüne geçiyorum.
37 ) F4′ e bastığımızda karşımıza “Edit Fdisk Partitions” ve “Select Boot Disk” seçenekleri çıkıyor. Burada dilersek sistemin hangi diskten boot edileceğini veya Fdisk bölümlendirme ayarlarını yapılandırabiliriz. Ben ise disk bölümlendirmesini yapılandırmak istediğim için “Edit Fdisk Partitions” seçeneğini seçerek F2 ile devam ediyorum.
38 ) Diskleri bölümlendirirken karşıma, c0d0 diskinin tüm hali geliyor. Benim bu disk üzerinde yapılandırma yapabilmem için öncelikle bu diski silmem gerekiyor. Bunun için de F3 e basıyorum.
39 ) F3 e bastığımda, diskin silineceğine dair bir uyarı ekranı karşımıza geliyor. F2 ye basarak onaylıyoruz.
40 ) Diskimiz silindikten sonraki durumu, “Free” olarak gözükmekte. Böylece bölümleme işlemine başlayabilirim. F4 e basarak yeni diski oluşturmaya başlayacağız.
41 ) Yeni diski oluşturmak için karşımıza çıkan ekranda , disk boyutunu 8000 MB a ayarlıyorum.
42 ) Fdisk tipini “Solaris” olarak seçtikten sonra F2 ile devam ediyoruz.
43 ) Fdisk tipini seçtikten sonra, boot işleminin hangi diskten yapılacağını seçmek için F4 e basıyoruz. Bundan sonra karşımıza aşağıdaki gibi bir ekran çıkacak. bu ekranda “Select Bot Disk” seçeneğini seçip, F2 ile devam ediyoruz.
44 ) İşletim sisteminin boot edileceği diski seçmek için, diskleri gördüğümüz menüden seçimimizi yapıp, F2 ile devam ediyoruz. bu işlemi de yaptığımız zaman tekrar disk alanlarını göreceğiz. Son olarak boot işleminin gerçekleşeceği diski de seçtikten sonra artık F2 ile devam ediyoruz.
45 ) Dosya sistemlerinin otomatik olarak(defaultta gelen ayarlar ile) biçimlendirilmesini istiyorsak, F2 ye basarak “Auto Layout ” seçeneğini seçebiliriz. Ama ben burada dosya sistemlerini kendimiz ayarlamak istiyorum . Bunun için defaultta gelen “Auto Layout” seçeneğindeki dosya sistem boyutları üzerinde düzenlemeler yapacağım için “Auto Layout” seçeneğini kullanıyorum. F2 ye basarak devam ediyoruz.
46 ) Karşımıza gelen ekranda , default olarak [/] root dosya sistemi ve swap alanları seçili olarak gelir. Diğer dosya sistemleri (/opt,/ var, /usr) root un içine kurulacak şekilde gelir. Bazı sistem adminleri /usr ve /var dosya sistemlerini, root dosya sistemi içine yerleştirerek sisteme düşen yükü artırılar. Benim tavsiyem sistem log dosyaları ve yazılım paketlerinin bulunduğu /var dosya sistemini ayrı bir dosya sistemi olarak belirlemenizdir. /opt dosya sistemini de ayırabilirsiniz.
47 ) Burada /usr , /var, /opt u ayrı dosya sistemi oalrak yerleştirmek için seçip, F2 ye basıyoruz.
48 ) Karşımıza çıkan ekranda, dilersek dosya sistemlerinin boyutlarını ayarlayabiliriz. Tabiki bu işlemi yaparken bilgisayarımızı hangi amaçlar için kullanacağımızı ve hangi dosya sistemlerinde daha fazla alana ihtiyaç duyacağımıza göre boyutlandırmalıyız.
49 ) Dosya sistemlerini boyutlandırmak için, dosya sistemini seçtikten sonra F4 e basarasak dosya sistemlerini boyutlandırmak için aşağıdaki gibi bir ekran karşımıza çıkacaktır. Buradan da dosya sistemini istediğimiz boyuta getirebiliriz. Dosya sistemlerini boyutlandırma işlemi bittiğinde F2 ile devam ediyoruz.
!!! Eğer sistemde 1 GB ve daha az RAM varsa 1.5xRAM kadar, eğer 1-4GB arası RAM varsa 1xRAM miktarı kadar SWAP alanı ayarlayabilirsiniz. Daha fazla RAM’i olan sistemlerde bu oranı %30′lara kadar düşürebilirsiniz. Ben 1GB gibi az RAM üzerine kuracağım için SWAP alanı olarak 1,5GB swap alanına ayırdım.
50 ) Uzaktan dosya sisteminin mount edilip edilmeyeceğine karar veriyoruz. Eğer networkümüzde uzak dosya sunucusu varsa, sunucudaki dosya sistemlerini makinamıza mount edebiliriz. Ben ise burada F2 ye basarak, bu soruya hayır diyorum.
51 ) Bu ekranda ise solaris ‘in kurulunu için yaptığımız ayarlar hakkında genel bir bilgi veriliyor. Eğer bir hata yaptığımızı görürsek, F4 e basarak değiştirebilir, devam etmek için ise F2 ye basarak Solaris kurulumuna başlayabiliriz.
52 ) Solaris ‘ in kurulumuna onay verdikten sonra sistem dosyaları hazırlanmaya başlar. 1-2 dakika için de ise bu ekran kapanıp, kurulum ekranı karşımıza çıkar.
53 ) Kurulum ekranında, soalris kurulumunun hangi aşamada olduğu bilgisi gözükür. Windows, linux veya diğer işletim sistemlerinin kurulumlarına nazaran, Solaris ‘in kurulması yaklaşık 1 saati alabilmekte, bazen bu süre 1 saati de aşmaktadır.
54 ) Sistem kurulduktan sonra otomatik olarak reboot yapılır ve karşımıza aşağıdaki gibi bir ekran çıkar.
Solaris kurulumu her ne kadar zor ve uzun gibi gözükse de ihtiyaçlarınızı ve konfigürasyon ayarlarını biliyorsanız. 10 dakika süre içerisinde makinanızı yapılandırabilirsiniz. Artık işletim sisteminin kurulumunu yaptığımıza göre , Solaris komutları ve özelliklerine ilerleyen günlerde girebiliriz.
Related posts:
güzzel bilgiler. teşekkürler
harika bir anlatım . özellikle de türkçe kaynagın az oldugu Solaris OS konusunda .tskler